АЦЫРУХС

АЦЫРУХС
Хуры чызг. Авд уæйыджы хъан. Нæрæмон Сосланы æртыккаг æмæ фæстаг ус. Авд уæйыджы йын æрхæссын кодтой Мæрдты бæстæйы Дзæнæты бæлас – Аза-бæласы сыфтæ ирæды иу хæсæн. Кадæг «Сослан Мæрдты бæсты»-йыл фембæлы цуан кæнгæйæ, Уырызмæг ын саг кæм бацамыдта, уым. Саджы фæлгонцы та бацыд Ацырухс, æмæ Хур куыддæр скаст, афтæ йæм сарæзта йæ тынтæ. Хуры тынтæ сагæй фæстæмæ здæхтысты лыстæг хæрдгæ 'ндæхтæй æмæ цæстытæ къахтой. Сослан, гъа ныр æй фехсон, куыд загъта, афтæ кæсы æмæ йæ фæттæ фæпырх сты – иу дæр дзы йæ фатдоны нал аззад. Саг йæ бынатæй дæр нæ фезмæлыд. Цирхъимæ йæм куы балæбурдта, уæд уыцы-иу гæпп фæласта æмæ йæ ных Сау хохмæ сарæзта æмæ иу лæгæты фæмидæг. Сослан дæр йæ фæдыл æмæ уыны авд æддæгуæлæ галуан. Ам Ацырухс авд уæйыгмæ цæры хъанæй. Зонынджын у æмæ зоны, йæ мойаг Сослан кæй у, уый. Уæйгуытæ йын куы загътой, иу уазæг нæм æрбафтыд æмæ йæхи Нарты Сослан хоны, уæд сын загъта: «Сосланæн йæ дыууæ уæны астæу ис æрдзæй рахæсгæ сау стъæлф. Сбæгънæг æй кæнут, æмæ кæд ахæм стъæлф уа йæ дыууæ уæны астæу, уæд уый, æцæгæй дæр, мæ мойаг Нарты Сослан у».
Уæйгуытæ Сосланæй Ацырухсæн ирæд æрдомдтой: денджызы был æфсæйнагæй сау галуан, йæ цыппар фисыны Аза-бæласы сыфтæ сагъд куыд уа, афтæмæй, стæй æртæ сæдæ сырды – уыдонæй иу сæдæ сагтæ куыд уой, иу сæдæ дзæбидыртæ, иу сæдæ та – алымыггаг æндæр сырдтæ.
Сослан ирæд бафыста Сатана, йæ мард ус Бедуха æмæ Æфсатийы уадындзы руаджы. Авд уæйыджы куы федтой сæ ирæд, уæд радтой сæ хъан – Хуры чызг Ацырухсы Сосланæн усæн. Æрхаста Сослан Хуры чызг Ацырухсы йæхицæн усæн. Цæрынтæ, хæрынтæ райдыдтой, бонтæ, азтæ сыл ивгъуыдтой.

Словарь по этнографии и мифологии осетин. 2014.

Нужно решить контрольную?

Полезное


Смотреть что такое "АЦЫРУХС" в других словарях:

  • Ацырухс — (осет. Ацырухс, Уацирохс буквально «сверхъестественный свет»)  персонаж осетинского нартского эпоса, лучезарная дочь Хура (осет. Солнце)  божества, жившего на небе. Мифология Ацырухс жила в пещерном семиярусном замке под… …   Википедия

  • Ацырухс — – Хуры тæмæндзаст чызг, авд уæйыджы хъомылгæнинаг; номдзыд Нарт Сосланы фæстаг, æртыккаг бинойнаг. Сосланæн Ацырухс ракурыны æнæмæнг баххæстгæнинаг бадзырдтæй иу уыдис авд уæйыджы домæн – Аза бæласы сыфтæ схæссын, æмæ уый тыххæй Сосланы бахъуыдис …   Словарь по этнографии и мифологии осетин

  • Аза-дерево — (осет. Аза Бæлас)  в осетинском нартском эпосе волшебное дерево, листья которого обладали чудесными целебными свойствами. Мифология Листья аза дерева лечат любые болезни и даже возвращают к жизни погибших героев. Аза дерево росло только в… …   Википедия

  • Сосруко — Фонтан «Танцующий Сослан на чаше Уацамонга», Владикавказ …   Википедия

  • Уаиги — Уаиги, ваюги (осет. Уæйгуытæ)  одни из самых главных персонажей в осетинском нартском эпосе. Мифология Уаиги  это одноглазые великаны, имеющие семь голов, среди них есть даже стоголовые. Уаги были созданы Богом намного раньше нартов и… …   Википедия

  • Хур — У этого термина существуют и другие значения, см. Хур (значения). Хур (осет. «солнце») – в осетинском нартском эпосе божество, живущее на небе и имеющее нескольких дочерей. Мифология Хур дружит с небожителями и до определённого момента с нартами …   Википедия

  • СОСЛАН — тж. СОЗЫРЫХЪО Нарты кадджыты зындгонддæр, бирæвæрсыгдæр, ныхмæвæрддæр фæлгонцтæй иу. Йæ райгуырдæй йæ мæлæтмæ йæ алы ми дæр, йæ удыхъæд суанг йæ конд æмæ йæ уæлæдарæс дæр диссаг кæмæн сты, ахæм хъæбатыр у Сослан. Йæ хъæбатырдзинад, йæ тых, йæ… …   Словарь по этнографии и мифологии осетин

  • Роща Хетага — У этого термина существуют и другие значения, см. Роща. У этого термина существуют и другие значения, см. Хетаг. Координаты: 43°03′34.81″ с. ш. 44°17′37.01″ в. д. / 43.059669° с. …   Википедия

  • Адай-Хох — Вид на Адай Хох (крайний правый пик) …   Википедия

  • Нартский эпос — Сослан (Сосруко) Нартский (Нартовский) эпос  эпос, бытующий у ряда народов Северного Кавказа, основу которого составляют сказания о происхождении и приключениях героев богатырей («нартов»). Существует прежде всего у …   Википедия


Поделиться ссылкой на выделенное

Прямая ссылка:
Нажмите правой клавишей мыши и выберите «Копировать ссылку»